GPS ใน Smartwatch คืออะไร? ทำงานอย่างไร และจำเป็นแค่ไหน?

ถ้ากำลังเลือก Smartwatch สำหรับวิ่ง เดิน ปั่นจักรยาน หรือออกกำลังกายกลางแจ้ง คำว่า GPS น่าจะเป็นหนึ่งในสเปกที่เห็นอยู่บ่อย ๆ แต่หลายคนอาจยังสงสัยว่า มี GPS แล้วได้อะไร? หรือ ถ้าไม่มี GPS ในตัว ใช้ GPS จากมือถือแทนได้ไหม?

พูดง่าย ๆ คือ GPS ใน Smartwatch ช่วยให้ตัวนาฬิการู้ว่าคุณอยู่ตรงไหนและกำลังเคลื่อนที่อย่างไร จึงสามารถนำข้อมูลตำแหน่งมาคำนวณระยะทาง ความเร็ว Pace เส้นทาง และข้อมูลการออกกำลังกายกลางแจ้งได้ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งการนับก้าวเพียงอย่างเดียว

แต่ GPS ของ Smartwatch ไม่ได้แม่นเท่ากันทุกเรือน และคำว่า GPS ก็ไม่ได้หมายความว่านาฬิกาทุกเรือนจะมีระบบดาวเทียมแบบเดียวกันทั้งหมด บทความนี้จะพาไล่ตั้งแต่หลักการทำงาน ไปจนถึงวิธีเลือก GPS Smartwatch ให้เหมาะกับการใช้งานจริง

GPS ใน Smartwatch คืออะไร?

GPS (Global Positioning System) คือระบบระบุตำแหน่งด้วยสัญญาณจากดาวเทียม โดยตัวรับสัญญาณในอุปกรณ์จะใช้ข้อมูลจากดาวเทียมหลายดวงเพื่อคำนวณตำแหน่งของตัวเอง

เมื่อ GPS ใน Smartwatch ระบุตำแหน่งได้แล้ว นาฬิกาสามารถนำข้อมูลดังกล่าวไปคำนวณข้อมูลอื่น ๆ เช่น

• ระยะทางที่เดินหรือวิ่ง
• ความเร็วในการเคลื่อนที่
• Pace หรือเวลาเฉลี่ยต่อระยะทาง
• เส้นทางที่วิ่งหรือปั่นจักรยาน
• ตำแหน่งปัจจุบัน
• ทิศทางการเคลื่อนที่
• ข้อมูลระดับความสูงในอุปกรณ์ที่รองรับเซนเซอร์หรือระบบที่เกี่ยวข้อง

Garmin อธิบายว่า GPS Receiver สามารถนำข้อมูลตำแหน่งไปใช้คำนวณความเร็ว ทิศทาง ระยะทาง และเส้นทางได้ ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไม GPS จึงมีบทบาทสำคัญกับ Smartwatch สำหรับการออกกำลังกายกลางแจ้ง

GPS ใน Smartwatch ทำงานอย่างไร?

หลักการทำงานไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิด ตัว Smartwatch จะรับสัญญาณจากดาวเทียม GPS แล้วใช้ระยะห่างจากดาวเทียมหลายดวงเพื่อคำนวณตำแหน่งของตัวเอง

กระบวนการโดยย่อคือ

1. Smartwatch เปิดใช้งานตัวรับสัญญาณดาวเทียม
2. นาฬิกาค้นหาดาวเทียมที่สามารถรับสัญญาณได้
3. รับข้อมูลตำแหน่งและเวลาจากดาวเทียม
4. คำนวณตำแหน่งของตัวนาฬิกา
5. บันทึกตำแหน่งต่อเนื่องระหว่างกิจกรรม
6. นำข้อมูลมาคำนวณระยะทาง ความเร็ว Pace และเส้นทาง

GPS.gov ระบุว่าตัวรับ GPS ใช้สัญญาณจากดาวเทียมเพื่อคำนวณตำแหน่งสามมิติและเวลา โดยประสิทธิภาพจริงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ตำแหน่งดาวเทียม การบดบังสัญญาณ และคุณภาพของตัวรับสัญญาณ

GPS ใน Smartwatch มีประโยชน์อะไร?

1. วิ่งโดยไม่ต้องพึ่งการนับก้าวอย่างเดียว

ถ้าเป็นการวิ่งกลางแจ้ง GPS สามารถติดตามการเคลื่อนที่และระยะทางจากตำแหน่งจริงได้ ทำให้ Smartwatch สามารถแสดงข้อมูลอย่าง Pace และระยะทางระหว่างการวิ่งได้ละเอียดขึ้น

สำหรับนักวิ่ง เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะการรู้ว่า วิ่งไปแล้วกี่กิโลเมตร และ ตอนนี้ Pace เท่าไร ช่วยให้วางแผนการซ้อมได้ง่ายขึ้น

2. บันทึกเส้นทางการออกกำลังกาย

เมื่อ GPS บันทึกตำแหน่งระหว่างออกกำลังกาย ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำมาแสดงเป็นเส้นทางบนแผนที่ภายในแอปที่เชื่อมต่อกับ Smartwatch ได้

เช่น วิ่งรอบสวน 5 กิโลเมตร หรือปั่นจักรยานไปตามเส้นทางหนึ่ง เมื่อออกกำลังกายเสร็จจึงสามารถย้อนดูได้ว่าเราเคลื่อนที่ผ่านบริเวณไหนบ้าง

3. ช่วยวัดความเร็วและ Pace

GPS สามารถใช้ข้อมูลตำแหน่งที่เปลี่ยนไปตามเวลาเพื่อคำนวณความเร็วและ Pace ได้ ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์กับการวิ่งและกิจกรรมกลางแจ้งหลายประเภท

อย่างไรก็ตาม หากสัญญาณ GPS ไม่ดี ข้อมูลระยะทางและ Pace ก็สามารถคลาดเคลื่อนได้เช่นกัน

4. ใช้งานกลางแจ้งได้โดยไม่ต้องถือมือถือไว้ตลอดเวลา

ถ้า Smartwatch มี GPS ในตัว ผู้ใช้สามารถออกไปเดินหรือวิ่งกลางแจ้งโดยไม่จำเป็นต้องถือโทรศัพท์เพื่อให้โทรศัพท์เป็นตัวรับ GPS ตลอดเวลา

นี่จึงเป็นหนึ่งในจุดที่ทำให้ Smartwatch ที่มี GPS ในตัวเหมาะกับคนที่ต้องการออกกำลังกายแบบคล่องตัว

Smartwatch มี GPS ในตัว vs ใช้ GPS จากมือถือ ต่างกันอย่างไร?

อย่างไรก็ตาม รูปแบบการทำงานขึ้นอยู่กับ Smartwatch แต่ละรุ่น เพราะบางรุ่นสามารถใช้ GPS ของตัวเอง ขณะที่บางรุ่นสามารถอาศัยตำแหน่งจากโทรศัพท์ที่จับคู่ไว้ได้

ตัวอย่างเช่น Apple ระบุว่า Apple Watch บางรุ่นใช้ GPS ในตัว ขณะที่รุ่นเก่าบางรุ่นสามารถใช้ GPS จาก iPhone ที่อยู่ใกล้ได้

GPS กับ GNSS เหมือนกันไหม?

สองคำนี้มักถูกใช้ปนกัน แต่จริง ๆ แล้วไม่เหมือนกันเสียทีเดียว

GPS คือระบบดาวเทียมนำทางของสหรัฐอเมริกา ส่วน GNSS (Global Navigation Satellite System) เป็นคำเรียกรวมของระบบนำทางด้วยดาวเทียมหลายระบบทั่วโลก

Smartwatch บางรุ่นจึงอาจระบุว่า รองรับ GPS, GLONASS, Galileo, BeiDou หรือ QZSS ซึ่งหมายถึงสามารถรับข้อมูลจากระบบดาวเทียมมากกว่าหนึ่งระบบได้

ดังนั้นถ้าเห็น Smartwatch ระบุว่า Multi-GNSS หรือรองรับหลายระบบดาวเทียม ก็หมายความว่าตัวอุปกรณ์สามารถใช้ข้อมูลจากระบบดาวเทียมหลายกลุ่ม ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ GPS อย่างเดียว

GPS Smartwatch แม่นแค่ไหน?

คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับรุ่นและสภาพแวดล้อม ไม่สามารถบอกได้ว่า Smartwatch ทุกเรือนจะแม่นเท่ากัน

GPS.gov ระบุว่าความแม่นยำของ GPS ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น รูปแบบการกระจายตัวของดาวเทียม การบดบังสัญญาณ สภาพบรรยากาศ และการออกแบบตัวรับสัญญาณ

ตัวอย่างเช่น การใช้งานในพื้นที่โล่งที่มองเห็นท้องฟ้าได้ดี มักให้ผลดีกว่าการวิ่งในพื้นที่ที่มีอาคารสูงจำนวนมาก

พื้นที่ที่ GPS มักทำงานได้ดี

• สวนสาธารณะพื้นที่เปิด
• ถนนหรือสนามที่เปิดโล่ง
• พื้นที่ชนบท
• เส้นทางที่มีท้องฟ้าเปิด

พื้นที่ที่ GPS อาจคลาดเคลื่อนมากขึ้น

• ระหว่างอาคารสูง
• พื้นที่ที่มีต้นไม้หนาแน่น
• ในอาคาร
• บริเวณใต้สะพาน
• พื้นที่ที่สัญญาณถูกบดบังหรือสะท้อนจากสิ่งปลูกสร้าง

GPS.gov อธิบายว่าการสะท้อนของสัญญาณจากอาคารหรือพื้นผิวต่าง ๆ หรือที่เรียกว่า Multipath สามารถทำให้ตำแหน่งที่คำนวณได้คลาดเคลื่อนได้

ทำไมวิ่งเส้นเดิม แต่ GPS แต่ละวันได้ระยะไม่เท่ากัน?

นี่เป็นเรื่องที่เจอได้จริง และไม่ได้หมายความว่า Smartwatch เสียเสมอไป

GPS แบบผู้บริโภคไม่ได้ให้ตำแหน่งที่สมบูรณ์แบบทุกวินาที ข้อมูลแต่ละจุดอาจมีความคลาดเคลื่อนเล็กน้อย เมื่อเอาจุดเหล่านี้มาต่อกันเป็นเส้นทาง ความคลาดเคลื่อนจึงสะสมจนทำให้ระยะทางรวมต่างกันได้

Garmin เรียกปรากฏการณ์หนึ่งว่า GPS Drift ซึ่งเป็นความแตกต่างระหว่างตำแหน่งจริงกับตำแหน่งที่อุปกรณ์บันทึกได้ และสามารถส่งผลต่อระยะทาง ความเร็ว และ Pace

ดังนั้นถ้าวิ่งเส้นเดิม 5 กิโลเมตร แต่วันหนึ่งนาฬิกาบันทึกได้ 4.9 กม. และอีกวัน 5.1 กม. ไม่ได้แปลว่าคุณวิ่งผิดเส้นเสมอไป แต่อาจเป็นผลจากความคลาดเคลื่อนของสัญญาณและสภาพแวดล้อมในขณะนั้น

GPS แบบ Dual-Band คืออะไร?

ถ้าเริ่มดู Smartwatch ระดับกลางถึงสูง อาจเจอคำว่า Dual-Band GPS หรือ Multi-Band GNSS

หลักการสำคัญคืออุปกรณ์สามารถรับสัญญาณดาวเทียมมากกว่าหนึ่งความถี่ ซึ่งช่วยให้ตัวรับสัญญาณจัดการกับปัญหาบางประเภท เช่น สัญญาณสะท้อนในพื้นที่เมืองหรือบริเวณที่มีสิ่งกีดขวางได้ดีขึ้น

Garmin ระบุว่าการใช้สัญญาณหลายย่านความถี่สามารถช่วยปรับปรุงความแม่นยำและความน่าเชื่อถือ โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมที่มีต้นไม้หรืออาคารจำนวนมาก

แต่ไม่ได้หมายความว่า Dual-Band = แม่น 100% เพราะสภาพแวดล้อม คุณภาพตัวรับสัญญาณ และซอฟต์แวร์ของอุปกรณ์ก็ยังมีผลอยู่

คนทั่วไปจำเป็นต้องซื้อ Smartwatch ที่มี GPS ไหม?

คำตอบขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้งานมากกว่าราคา

เลือก Smartwatch ที่มี GPS ต้องดูอะไรบ้าง?

1. มี GPS ในตัวหรือไม่

อย่าดูแค่คำว่า รองรับ GPS ให้ตรวจสอบว่าเป็น Built-in GPS หรือเป็นการใช้ GPS จากสมาร์ตโฟน

2. รองรับระบบดาวเทียมอะไรบ้าง

ถ้าใช้งานกลางแจ้งเป็นประจำ รุ่นที่รองรับ Multi-GNSS อาจเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ เพราะสามารถใช้ข้อมูลจากระบบดาวเทียมหลายกลุ่มได้

3. รองรับ Dual-Band หรือไม่

สำหรับคนที่วิ่งในเมือง มีอาคารสูง หรือเดินทางในพื้นที่ที่สัญญาณถูกบดบังบ่อย Dual-Band หรือ Multi-Band GNSS อาจช่วยเรื่องความเสถียรของตำแหน่งได้

4. แบตเตอรี่เมื่อเปิด GPS อยู่ได้นานแค่ไหน

อย่าดูเฉพาะแบตเตอรี่รวมของ Smartwatch เพราะการเปิด GPS ระหว่างออกกำลังกายเป็นเวลานานย่อมใช้พลังงานเพิ่มขึ้น

ถ้าคุณวิ่ง 1-2 ชั่วโมงต่อครั้ง อาจไม่ใช่ประเด็นใหญ่ แต่ถ้าใช้กับกิจกรรมหลายชั่วโมง เช่น ปั่นจักรยาน เดินป่า หรือวิ่งระยะไกล ควรดู GPS Battery Life โดยเฉพาะ

5. แอปหลังการออกกำลังกายดีหรือไม่

GPS ที่ดีไม่ได้มีแค่ตัวรับสัญญาณ แต่ประสบการณ์หลังออกกำลังกายก็สำคัญ เช่น แอปสามารถดูเส้นทาง Pace ระยะทาง และสถิติการซ้อมได้ละเอียดแค่ไหน

สรุป GPS ใน Smartwatch จำเป็นไหม?

GPS ใน Smartwatch มีประโยชน์มากสำหรับคนที่ออกกำลังกายกลางแจ้ง เพราะช่วยติดตามตำแหน่ง ระยะทาง ความเร็ว Pace และเส้นทางได้โดยตรงจากนาฬิกา

ถ้าใช้ Smartwatch แค่ดูเวลา แจ้งเตือน นับก้าว หรือใช้งานทั่วไป GPS ในตัวอาจไม่ใช่ฟีเจอร์ที่ต้องจ่ายเพิ่มเป็นอันดับแรก

แต่ถ้าคุณเป็นสายวิ่ง ปั่นจักรยาน เดินป่า หรืออยากออกกำลังกายโดยไม่ต้องพกมือถือ การเลือก Smartwatch ที่มี GPS ในตัว จะตอบโจทย์กว่าอย่างชัดเจน

และถ้าใช้งานในเมืองหรือพื้นที่ที่มีอาคารสูงบ่อย ๆ การมองหารุ่นที่รองรับ Multi-GNSS หรือ Dual-Band GNSS ก็เป็นอีกจุดที่ควรพิจารณา

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ GPS ใน Smartwatch

GPS ใน Smartwatch ใช้ทำอะไร?

GPS ใช้ระบุตำแหน่งและติดตามการเคลื่อนที่ เพื่อนำไปคำนวณระยะทาง ความเร็ว Pace และบันทึกเส้นทางระหว่างการออกกำลังกายกลางแจ้ง

Smartwatch มี GPS แล้วต้องเปิดเน็ตไหม?

GPS เองเป็นการรับสัญญาณจากดาวเทียม จึงไม่ได้หมายความว่าต้องมีอินเทอร์เน็ตตลอดเวลาเพื่อรับตำแหน่ง GPS แต่ฟังก์ชันแผนที่ การซิงก์ข้อมูล หรือบริการออนไลน์บางอย่างอาจต้องใช้การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต

GPS ใน Smartwatch แม่นไหม?

มีความแม่นยำเพียงพอสำหรับการใช้งานทั่วไปและการติดตามกิจกรรม แต่ความแม่นยำจริงขึ้นอยู่กับตัวรับสัญญาณ สภาพแวดล้อม การบดบังสัญญาณ และเทคโนโลยีที่ Smartwatch รุ่นนั้นใช้

GPS กับ Dual-Band GPS ต่างกันอย่างไร?

GPS เป็นระบบระบุตำแหน่ง ส่วน Dual-Band หมายถึงตัวรับสัญญาณสามารถใช้สัญญาณมากกว่าหนึ่งความถี่ ซึ่งอาจช่วยปรับปรุงความแม่นยำและความเสถียรในสภาพแวดล้อมที่มีสิ่งกีดขวางหรือสัญญาณสะท้อน

ถ้า Smartwatch ไม่มี GPS ในตัว ยังวิ่งได้ไหม?

ได้ โดย Smartwatch บางรุ่นสามารถใช้ตำแหน่งจากสมาร์ตโฟนที่เชื่อมต่ออยู่ แต่รูปแบบการทำงานขึ้นอยู่กับรุ่นและระบบของ Smartwatch

เปิด GPS แล้ว Smartwatch กินแบตไหม?

มีโอกาสใช้แบตเตอรี่มากขึ้น เพราะการรับและประมวลผลข้อมูลตำแหน่งอย่างต่อเนื่องใช้พลังงาน ดังนั้นควรดูระยะเวลาการใช้งาน GPS ต่อเนื่องของแต่ละรุ่นก่อนซื้อ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• GPS.gov GPS Accuracy
• GPS.gov GPS Overview
• Garmin What is GPS?
• Garmin Support GPS Distance, Speed, and Pace Accuracy
• Apple Support Calibrate Apple Watch for improved Workout and Activity accuracy
• Apple Developer Documentation Getting the current location of a device